Handelingen

Productinformatie opvragen

Uit Veganisme Wiki

In dit document wordt uitgelegd hoe je kan beoordelen of een product veganistisch is of niet. Aan bod komt het beoordelen van producten aan de hand van de verpakking en het beoordelen van berichten van de fabrikant.

1. Verpakkingen lezen

Lees, als dat kan, altijd zelf de ingrediëntendeclaratie van de verpakking. Houd er rekening mee dat de ingrediënten van een product altijd kunnen veranderen. Geef dus altijd de datum mee van wanneer je het hebt nagekeken (Vraag van Martine: waar moeten vrijwilligers deze datum aangeven?).

Wanneer het niet mogelijk is om de ingrediëntendeclaratie van de verpakking af te lezen, is het mogelijk om via het internet achter deze informatie te komen. Van veel producten is online na te gaan wat de ingrediëntendeclaratie is. Houd er rekening mee dat deze inmiddels verouderd is. Op de website van Albert Heijn staan bijvoorbeeld ingrediëntendeclaratie die intussen al achterhaald zijn. Een andere site waar je ook informatie kan vinden is: http://www.watzitwaarin.nl/

Stap 1. Heeft het product een vegan logo?

Producten met een vegan logo zijn in principe altijd veganistisch. Toch is het goed om nog even zelf de ingrediënten te controleren, omdat fabrikanten soms fouten maken met het plaatsen van een vegan logo. Er zijn vegan logo’s van certificerende organisaties zoals de Vegan Society (Vegan Keurmerk op de Wiki) en logo’s van bedrijven zelf (VFV/Volgens Fabrikant Veganistisch op de Wiki)

Stap 2. Controleer de ingrediënten

Als het product geen vegan logo heeft moet je zelf de ingrediënten controleren om te kijken of het vegan is. Sommige ingrediënten zijn altijd dierlijk, bijvoorbeeld vlees, melk, boter, lactose, wei, kippenei-eiwit, trassi, honing, karmijnrood/E120, bijenwas/E901, schellak/E904, lactitol/E966.

> Als het product vrij is van dierlijke ingrediënten, is het mogelijk veganistisch (MV op de Wiki).

Stap 3. Controleer voor ‘verborgen’ ingrediënten

Sommige ingrediënten kunnen zowel vegan als dierlijk zijn. Dit zijn met name de e-nummers, die ook met hun volledig uitgeschreven naam bij de ingrediënten kunnen staan, bijvoorbeeld E631/natriuminosinaat. Op het e-nummer kaartje van de NVV vind je een lijst van mogelijk dierlijke e-nummers. Je kunt de e-nummers ook opzoeken op food-info.net. Ook kunnen er dierlijke ingrediënten ‘verstopt’ zitten onder verzameltermen zoals aroma en natuurlijk aroma. Allergenen zoals ei, melk, vis, schaaldieren, weekdieren moeten altijd vermeld worden in de ingrediëntenlijst, maar aroma kan wel andere dierlijke bestanddelen bevatten zoals vlees, honing en bevergeil. Vitamine D3 is meestal van schapenwolvet gemaakt, tenzij er expliciet op de verpakking staat dat het vegan is. Margarines en producten met margarine erin zij hierdoor vaak niet veganistisch. Sommige producten dierlijke hulpstoffen die niet op het etiket hoeven te worden vermeld. Voorbeelden hiervan zijn L-cysteïne in brood (in Nederland wordt over het algemeen plantaardige L-cysteïne gebruikt), dranken die geklaard zijn met gelatine, isinglass of kippenei-eiwit en producten die vitamines of kleurstoffen bevatten waarbij gelatine als draagstof wordt gebruikt.

> Als het product vrij is van deze ‘verborgen’ ingrediënten is het waarschijnlijk veganistisch (WV op de Wiki). Er kunnen echter nog wel dierlijke hulpstoffen gebruikt zijn bij de productie. > Om zeker te weten of het e-nummers, aroma’s en vitamine D vegan zijn, en of er geen dierlijke hulpstoffen gebruikt zijn moet je meestal de fabrikant mailen. Soms kun je door andere aanwijzingen op de verpakking er achter te komen of deze wel of niet veganistisch zijn, zie de volgende stap.

Stap 4. Kijk of het product vegetarisch is

Producten die door de fabrikant als ‘vegetarisch’ bestempeld worden, bevatten geen ingrediënten zoals E-nummers en aroma’s die gemaakt zijn van het lichaam van een gedood dier. Aroma en E631 in vegetarische soep bevat bijvoorbeeld geen vlees of vis. Vegetarisch ijs bevat geen bevergeil (van gedode bevers).

> Als het product NIET vegetarisch is, moet je dus bij de fabrikant navragen of het aroma en de e-nummers veganistisch zijn (zie de instructies hieronder).

> Als het product WEL vegetarisch kan het nog steeds enkele verborgen dierlijke bestanddelen bevatten die niet van dode dieren gemaakt zijn én die ook niet allergeen zijn, met name vitamine D3 en honing. Afhankelijk van het type product is de kans hierop is echter klein, dus deze producten zijn waarschijnlijk veganistisch (WV op de Wiki)

Extra informatie: Wanneer boteraroma bestaat uit melkdelen, moet dit expliciet aangegeven zijn in de ingrediëntendeclaratie. Wanneer dit niet het geval is, kan er vanuit gegaan worden dat het boteraroma niet gemaakt is op basis van melk. In dit geval gaat het dan mestal om de kunstmatig gemaakte stof butaandion.

Soms worden aroma's gemaakt met behulp van gistcellen. Deze cellen zijn wel een levensvorm, maar behoren niet tot het dierenrijk. Voeding gemaakt met behulp van gistcellen is dus veganistisch.

2. Navragen bij de producenten

Wanneer er onduidelijkheid blijft over een ingrediënt van een product, is het verstandig om navraag te doen bij de producent, of retailer. Het stellen van de juiste vraag is belangrijk om goede antwoorden te krijgen.

Stel gerichte vragen

De kwaliteit van antwoorden is afhankelijk van hoe de vraag gesteld is. Duidelijke vragen laten weinig ruimte over voor een verschil van interpretaties. Vraag dus niet zomaar “Is dit product veganistisch”. Het kan gebeuren dat de lezer niet goed op de hoogte is van wat veganisme inhoudt. Laat duidelijk weten om welk product je vraag gaat. De meeste bedrijven hebben een beleid dat ze enkel vragen in behandeling nemen die over één product gaan. Het is immers ondoenlijk voor een bedrijf om bij alle producenten navraag te doen. Hoe graag we dat ook willen, is het verstandig om per product een vraag te stellen. Veel supermarkten zoals Aldi, Lidl en soms ook Jumbo willen niet alleen de naam, maar ook het barcode/EAN nummer van het product weten. Vermeld die dus in je bericht.

Stel zeer specifieke vragen. Zorg dat je van een product weet wat er niet veganistisch aan kan zijn en vraag de fabrikant of dit wel of niet het geval is voor een product.

Voorbeeldmailtje

Voor de meeste navragen kun je volstaan met een eenvoudig mailtje. We hebben veel succes met de volgende formulering. Pas deze uiteraard aan aan het specifieke product wat je wilt navragen en de mogelijk dierlijke ingrediënten en/of hulpstoffen die daarin gebruikt zijn.

‘Beste Klantenservice,

Ik zou (voor het Vegan Wiki project) graag willen weten of product X met barcodenummer Y geschikt is voor veganisten. Het product lijkt veganistisch, maar ik vraag me af of de aroma’s, vitamine D en e-nummers - XYZ - geheel vrij zijn van dierlijke bestanddelen. Ook wil ik graag weten of er dierlijke hulpstoffen zoals -X- gebruikt worden bij het productieproces.

Bij voorbaat hartelijk dank!’ Antwoorden controleren

Lees goed het ontvangen antwoord door. Neem geen genoegen met “het is veganistisch”. De fabrikant kan immers een andere interpretatie hebben van wat veganistisch is. Ook kan het antwoord ambigu of voor meerdere uitleggen vatbaar zijn. Als het antwoord ambigu of onbevredigend is, stel je een controlevraag.

Let extra op met producten die vitamine D bevatten. Vaak zijn klantenservice medewerkers niet op de hoogte dat vitamine D meestal dierlijk is. Daardoor krijg je vaak snel een makkelijk antwoord dat het product plantaardige vitamine D bevat. Vraag door om vast te stellen wat de bron van de vitamine D is. Als de fabrikant hier niet op wil antwoorden gaat het vrijwel altijd om dierlijke vitamine D.