Handelingen

Veganistische producten

Uit Veganisme Wiki

Veganistische producten zijn producten waarbij er geen dieren gebruikt zijn tijdens de vervaardiging van het product. Dit omvat zowel ingrediënten als hulpstoffen en het gebruik van dieren als testobject.

Criteria

Binnen de veganistische gemeenschap bestaan er meningsverschillen over de criteria waar een product aan moet voldoen om veganistisch genoemd te mogen worden, maar de meeste veganisten houden deze criteria aan:

  • het product mag geen dierlijke ingrediënten bevatten ('sporen van' dierlijke stoffen uit kruisbesmetting worden hierbij niet meegerekend).
  • er zijn geen dierlijke hulpstoffen gebruikt bij het productieproces.
  • het product mag niet op dieren zijn getest.

Herkennen

>> Zie ook Lijsten van veganistische producten en Instinkers

Veganistische producten dragen soms het Vegan Keurmerk, een groene zonnebloem. Dit keurmerk wordt uitgegeven door de Vegan Society en garandeert dat het product veganistisch is. Hetzelfde plaatje als het Vegan Keurmerk, maar dan zonder steel en bloem, wordt gebruikt om producten die vegetarisch zijn aan te duiden. Deze producten zijn vaak niet veganistisch, tenzij er expliciet VEGAN onder staat. Albert Heijn gebruikt het logo "V" voor producten die ze een "Verantwoorde keus" noemen. Dit betekent niet dat het product veganistisch is.

Als een product geen keurmerk heeft, kun je ook zelf de ingrediëntenlijst op het etiket nakijken op ingrediënten van dierlijke oorsprong. Om echt zeker te weten of een product veganistisch is, kan het nodig zijn om dit na te vragen bij de producent. Het is dan handig om te vragen naar specifieke twijfelachtige ingrediënten of productieprocessen, omdat klantenservice medewerkers vaak niet goed weten wat veganisme precies inhoudt. De gegevens van de fabrikant staan meestal op de verpakking, en grotere bedrijven hebben vaak ook een website met een online contactformulier.

Let op: het opschrift 100% plantaardig geeft geen garantie dat het product geheel veganistisch is. Zulke producten kunnen bijvoorbeeld ook voor 99,6% plantaardig zijn en 0,4% dierlijke ingrediënten bevatten. Afgerond is dit dan toch 100% plantaardig. Dit verschijnsel vind je vooral bij 'plantaardige' margarines die een kleine hoeveelheid vitamine D3 uit schapenwolvet bevatten.

Ingrediënten

Ingrediënten zijn stoffen die tijdens de bereiding van een product gebruikt zijn, en onderdeel uitmaken van de samenstelling van het eindproduct. De ingrediënten van een product staan op een ingrediëntenlijst vermeld. In voeding zijn de belangrijkste dierlijke ingrediënten: melk, ei, (boter)vet, kippenei-eiwit, wei(poeder) en lactose. Dit zijn tevens allergenen en moeten altijd dikgedrukt of in blokletters vermeld zijn. Andere veel voorkomende dierlijke ingrediënten die niet als wettelijke allergenen worden beschouwd zijn honing, gelatine en vleesextract/bouillon.

Aroma's

De bestanddelen van samengestelde ingrediënten zoals aroma hoeven wettelijk niet gespecificeerd te zijn als het ingrediënt minder dan 0,2% van het product uitmaakt. Om zeker te weten of een aroma dierlijke ingrediënten bevat, moet dat worden nagevraagd bij de producent.

E-nummers

Sommige ingrediënten op de ingrediëntendeclaratie zijn technische additieven. In de meeste gevallen maken additieven maar een zeer klein onderdeel uit van het product. Fabrikanten mogen additieven aanduiden met een E-nummer of met een uitgeschreven naam. Veelvoorkomende dierlijke additieven zijn karmijnrood (E120), bijenwas (E901) en schellak (E904). De meeste veganisten vermijden ook dierlijke additieven. Op de Lijst van E-nummers kan je zien welke mogelijk dierlijk zijn. Op de website Food-info.net kun je van alle andere E-nummers kijken of ze een dierlijke oorsprong hebben.

Er zijn ook verschillende apps waarmee je kunt controleren welke E-nummers van dierlijke oorsprong zijn. Installeer deze op je telefoon. Ben je liever niet afhankelijk van je telefoon, print dan het E-nummerkaartje van de NVV uit en stop hem in je portemonnee. Deze apps en lijstjes zijn een handig beginpunt, maar ze zijn vaak erg conservatief en noemen allerlei additieven mogelijk dierlijk die in de praktijk vrijwel altijd plantaardig zijn. Food-info.net geeft vaak een betere indicatie van de kans dat een e-nummer dierlijk is. Melkzuur is bijvoorbeeld zo'n ingrediënt wat op veel lijstjes van mogelijk dierlijke e-nummers staat, maar waarvan eigenlijk altijd plantaardige versies worden gebruikt.

Hulpstoffen

Hulpstoffen zijn stoffen die tijdens de bereiding van een product gebruikt zijn, maar geen functie meer hebben of geen onderdeel meer uitmaken van het eindproduct. Voorbeelden hiervan zijn L-cysteïne in brood en gelatine die gebruikt wordt om dranken mee te klaren. Deze stoffen worden helaas niet vermeldt op de ingrediëntendeclaratie. Of er dierlijke hulpstoffen zijn gebruikt, kan worden nagevraagd bij de producent.

Sporen

Op de ingrediëntenlijst kan staan dat het product mogelijk sporen bevat van een bepaalde stof. Dit betekent dat het niet in de productielijn voor dit product wordt gebruikt, maar dat er wel kruisbesmetting plaats kan vinden. Meestal omdat een machine ook gebruikt wordt voor het produceren van andere producten. Producenten geven deze verklaring af om zich in te dekken bij eventuele kruisbesmetting. Mensen die last hebben van een allergie tegen bepaalde stoffen, vermijden die producten vaak. Omdat er niet meer dieren zijn gebruikt voor de productie van het product, is toevallige kruisbesmetting in principe geen probleem. Een veganist kan om strategische redenen er wel voor kiezen om een product te kopen dat uit een fabriek komt waar geen dierlijke ingrediënten worden gebruikt.

Allergenen

Allergenen moeten verplicht genoteerd zijn op de verpakking, ongeacht hoeveel er van het allergeen in zit.

Zie ook

Externe links